BSNL Recruitment 2026: 100 JTO ಹುದ್ದೆಗಳ ಭರ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ – ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹40,500 ವೇತನ

BSNL Recruitment 2026: ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವೀಧರರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಭರ್ಜರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಅವಕಾಶ | 100 JTO ಹುದ್ದೆಗಳ ನೇಮಕಾತಿ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಬೇಡಿಕೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ

ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕರೆ ಅನೇಕ ಯುವಕರ ಕನಸು ನನಸಾಗಿದಂತೆ. ಇದೀಗ ಅಂತಹ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಭಾರತ್ ಸಂಚಾರ್ ನಿಗಮ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (BSNL) ದೊಡ್ಡ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ.

BSNL Recruitment 2026 ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಜೂನಿಯರ್ ಟೆಲಿಕಾಂ ಅಧಿಕಾರಿ (JTO) ಹುದ್ದೆಗಳ ಭರ್ತಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ನೇಮಕಾತಿಯ ವಿಶೇಷತೆ ಏನೆಂದರೆ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಸೈನ್ಸ್ ಪದವೀಧರರು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಲಿದೆ.

ಉತ್ತಮ ವೇತನ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಗತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ಉದ್ಯೋಗದ ಮೇಲೆ ಯುವಕರ ಗಮನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಹುದ್ದೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ, ವಯೋಮಿತಿ, ವೇತನ, ಅರ್ಜಿ ವಿಧಾನ, ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸುಲಭ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

BSNL Recruitment 2026 ಹೈಲೈಟ್ಸ್

• ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರು: ಭಾರತ್ ಸಂಚಾರ್ ನಿಗಮ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (BSNL)
• ಹುದ್ದೆಯ ಹೆಸರು: ಜೂನಿಯರ್ ಟೆಲಿಕಾಂ ಅಧಿಕಾರಿ (JTO)
• ಒಟ್ಟು ಹುದ್ದೆಗಳು: 100
• ಉದ್ಯೋಗ ಸ್ಥಳ: ಭಾರತದೆಲ್ಲೆಡೆ
• ಅರ್ಜಿ ವಿಧಾನ: ಆನ್‌ಲೈನ್
• ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರಕಾರ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ
• ವೇತನ: ₹16,400 ರಿಂದ ₹40,500 ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು

BSNL ಎಂದರೇನು?

ಭಾರತ್ ಸಂಚಾರ್ ನಿಗಮ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (BSNL) ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

ಮೊಬೈಲ್ ಸೇವೆ, ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್, ಫೈಬರ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಹಾಗೂ ದೂರವಾಣಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ BSNL ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ, ನಿವೃತ್ತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಲಾಭಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.

ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ BSNL ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇದನ್ನು ಓದಿ – Karnataka School Reopen 2026 : ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನಿಂದ ಶಾಲೆಗಳು ಆರಂಭ: ದಸರಾ ರಜೆ ಯಾವಾಗ? 245 ದಿನ ಕ್ಲಾಸ್‌, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅಪ್ಡೇಟ್

ಯಾವ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ನೇಮಕಾತಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ?

ಈ ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ಜೂನಿಯರ್ ಟೆಲಿಕಾಂ ಅಧಿಕಾರಿ (JTO) ಹುದ್ದೆಗಳ ಭರ್ತಿ ನಡೆಯಲಿದೆ.

ಟೆಲಿಕಾಂ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅವಕಾಶವಾಗಿದೆ.

JTO ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಟೆಲಿಕಾಂ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ನಿರ್ವಹಣೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಸೇವೆಗಳು,

ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಹುದ್ದೆಗಳಿವೆ?

BSNL Recruitment 2026 ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಒಟ್ಟು 100 ಹುದ್ದೆಗಳ ಭರ್ತಿ ನಡೆಯಲಿದೆ.

ದೇಶದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ನೇಮಕಾತಿ ನಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಆದರೆ ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶವಾಗಿದೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ ಏನು ಬೇಕು?

ಈ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕೆಳಕಂಡ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿರಬೇಕು.

ಅರ್ಹ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು

• BE
• B.Tech
• ME
• M.Tech
• M.Sc

ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಟೆಲಿಕಾಂ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ಇರಬಹುದು.

ವಯೋಮಿತಿ ವಿವರ

ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ವಯಸ್ಸು 01-01-2026ರ ಅನ್ವಯ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸು: 20 ವರ್ಷ
• ಗರಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸು: 30 ವರ್ಷ

ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ವಿವಿಧ ವರ್ಗದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಯೋಮಿತಿ ಸಡಿಲಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ವಯೋಮಿತಿ ಸಡಿಲಿಕೆ

ವೇತನ ಎಷ್ಟು ಸಿಗುತ್ತದೆ?

ಈ ಹುದ್ದೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೇ ಉತ್ತಮ ವೇತನವಾಗಿದೆ. ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ₹16,400 ರಿಂದ ₹40,500ರವರೆಗೆ ವೇತನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಭತ್ಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಕೂಡ ದೊರೆಯಬಹುದು.

ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು

• ಡಿಎ (Dearness Allowance)
• ಎಚ್‌ಆರ್‌ಎ (House Rent Allowance)
• ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯ
• ಪಿಎಫ್ ಸೌಲಭ್ಯ
• ಪಿಂಚಣಿ ಲಾಭ
• ಪ್ರಯಾಣ ಭತ್ಯೆ

ಅರ್ಜಿ ಶುಲ್ಕ ವಿವರ

ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕು.

ಶುಲ್ಕ ವಿವರ

• OC / OBC / EWS ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು: ₹2,000
• SC / ST / PWBD ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು: ₹1,000

ಪಾವತಿ ವಿಧಾನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ?

BSNL ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ.

1. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಧಾರಿತ ಪರೀಕ್ಷೆ

ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಧಾರಿತ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕೇಳಲಾಗಬಹುದು.

2. ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ

ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

3. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ

ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಹೇಗೆ ತಯಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು?

ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಸರಿಯಾದ ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಸಬೇಕು.

ತಯಾರಿ ಸಲಹೆಗಳು

• ಪ್ರತಿದಿನ ಕನಿಷ್ಠ 5 ರಿಂದ 6 ಗಂಟೆ ಓದಿ
• ಟೆಲಿಕಾಂ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ
• ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ
• ಮಾಕ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಬರೆಯಿರಿ
• ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕರಂಟ್ ಅಫೇರ್ಸ್ ಓದಿ

ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯಗಳು

ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು

• ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿ ಅಂಕಪಟ್ಟಿ
• ಪದವಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ
• ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್
• ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ
• ಇತ್ತೀಚಿನ ಫೋಟೋ
• ಸಹಿ

ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವಿಧಾನ

ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಕೆಳಗಿನ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

Step 1:

BSNL ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ.

Step 2:

Recruitment ಅಥವಾ Careers ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ.

Step 3:

BSNL Recruitment 2026 Notification ಲಿಂಕ್ ತೆರೆಯಿರಿ.

Step 4:

ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಓದಿ.

Step 5:

Apply Online ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ.

Step 6:

ಅಗತ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ.

Step 7:

ದಾಖಲೆಗಳು, ಫೋಟೋ ಹಾಗೂ ಸಹಿ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ.

Step 8:

ಅರ್ಜಿಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿ.

Step 9:

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಿಂಟ್ ಔಟ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.

ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಂಕಗಳು

ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕದವರೆಗೆ ಕಾಯದೆ ಬೇಗ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.

ಯಾಕೆ ಈ ಉದ್ಯೋಗ ಉತ್ತಮ?

BSNL ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಲವಾರು ಲಾಭಗಳಿವೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಲಾಭಗಳು

• ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ
• ಉತ್ತಮ ವೇತನ
• ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ
• ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಕೆಲಸದ ಅವಕಾಶ
• ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ
• ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು

ಯಾರಿಗೆ ಈ ಉದ್ಯೋಗ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ?

• ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು
• ಟೆಲಿಕಾಂ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವವರು
• ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಬಯಸುವವರು
• ಉತ್ತಮ ವೇತನದ ಉದ್ಯೋಗ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವವರು

ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಸೂಚನೆ

ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓದಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.

ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರೆ ಅರ್ಜಿ ತಿರಸ್ಕೃತವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಇಮೇಲ್ ಐಡಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

BSNL Recruitment 2026 ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶವಾಗಿದೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಸೈನ್ಸ್ ಪದವೀಧರರು ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು.

ಉತ್ತಮ ವೇತನ, ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಈ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಆಸಕ್ತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕದೊಳಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.