ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆದರೆ ನೇರ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ! ಇದು ಸಿವಿಲ್ ಅಲ್ಲ, ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೇಸ್ – ಸೆಕ್ಷನ್ 138 ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ.

ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆದರೆ ಜೈಲು ಖಚಿತವೇ? ತಿಳಿಯದೇ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪು ಬದುಕೇ ಹಾಳು ಮಾಡಬಹುದು!

ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ UPI, ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಇದ್ದರೂ, ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ಮನೆ ಬಾಡಿಗೆ, ಸಾಲದ EMI ಪಾವತಿ, ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ “ಚೆಕ್” ಮೇಲೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ.

ಆದರೆ “ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಹಣ ಇಲ್ಲ… ನಾಳೆ ಹಾಕ್ತೀನಿ” ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಕೊಟ್ಟ ಒಂದು ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಗೊತ್ತಾ?

ಇದು ಕೇವಲ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದಂಡದ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಇದು ನೇರವಾಗಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೇಸ್ ಆಗಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿಸಬಹುದು. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯೂ ಆಗಬಹುದು!

ಹೀಗಾದರೆ ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ? ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ? ಅದರಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ.

ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಅಂದ್ರೆ ಏನು?

ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ನೀವು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ಚೆಕ್ ನೀಡಿದ್ದೀರಿ. ಅವರು ಅದನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ:

ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ (Insufficient Funds)
ಸಹಿ ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ
ಖಾತೆ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ
ಸ್ಟಾಪ್ ಪೇಮೆಂಟ್ ಸೂಚನೆ ಇದ್ದರೆ

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆ ಚೆಕ್ ಅನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ‘ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಬಹುತೇಕರು ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪು ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಗಂಭೀರ ವಿಷಯ.

ಸೆಕ್ಷನ್ 138 – ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೇಸ್!

ಭಾರತದ Negotiable Instruments Act ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸೆಕ್ಷನ್ 138 ಪ್ರಕಾರ, ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಒಂದು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ.

ಅನೇಕರು ಇದನ್ನು ಸಿವಿಲ್ ಕೇಸ್ (ದವಾನಿ) ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ನೇರವಾಗಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಬಹುದಾದ ಶಿಕ್ಷೆಗಳು:

✔ ಗರಿಷ್ಠ 2 ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ
✔ ಚೆಕ್ ಮೊತ್ತದ ಎರಡರಷ್ಟು ದಂಡ
✔ ಅಥವಾ ಜೈಲು + ದಂಡ ಎರಡೂ

ಪ್ರಕರಣದ ಗಂಭೀರತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆದ ಕೂಡಲೇ ಜೈಲು ಆಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ. ಕಾನೂನು ನಿಮಗೆ ಒಂದು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಹಂತ 1 – ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೆಮೊ

ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆದಾಗ ಬ್ಯಾಂಕ್ “Return Memo” ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಹಂತ 2 – ಲೀಗಲ್ ನೋಟಿಸ್

ಚೆಕ್ ಪಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು 30 ದಿನಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಲೀಗಲ್ ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು.

ಹಂತ 3 – 15 ದಿನಗಳ ಗಡುವು

ನೋಟಿಸ್ ತಲುಪಿದ ನಂತರ 15 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ನಿಮಗೆ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ.

ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದರೆ, ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೇಸ್ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.

ಹಂತ 4 – ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರಕರಣ

15 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಪಾವತಿ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದಿನ 30 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ, ಸಾಕ್ಷ್ಯ, ವಕೀಲರ ವಾದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಬ್ಯಾಂಕ್ ದಂಡ – ಸಣ್ಣ ವಿಷಯ ಅಲ್ಲ

ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆದಾಗ:

₹250 ರಿಂದ ₹750 ವರೆಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದಂಡ
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೂ ದಂಡ

ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಚೆಕ್‌ಗಳು ಬೌನ್ಸ್ ಆದರೆ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ದಂಡ ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗಬಹುದು.

CIBIL ಸ್ಕೋರ್ ಮೇಲೆ ಭಾರೀ ಪರಿಣಾಮ

ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಭಾಗ.

ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ TransUnion CIBIL ಸ್ಕೋರ್ 50 ರಿಂದ 70 ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ಕುಸಿಯಬಹುದು.

ಅದರ ಪರಿಣಾಮ:

ಮನೆ ಸಾಲ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ
ಕಾರು ಸಾಲ ತಿರಸ್ಕಾರ
ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ನಿರಾಕರಣೆ
ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿದರ

ಒಮ್ಮೆ “ಡಿಫಾಲ್ಟರ್” ಟ್ಯಾಗ್ ಬಂದರೆ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ ಕಷ್ಟ.

“ಸ್ಟಾಪ್ ಪೇಮೆಂಟ್” ಕೊಟ್ಟರೆ ಪಾರಾಗಬಹುದೇ?

ಅನೇಕರು ಹಣ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ “Stop Payment” ಸೂಚನೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ ಗಮನಿಸಿ — ಹಣದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕೊಟ್ಟ ಸ್ಟಾಪ್ ಪೇಮೆಂಟ್ ಕೂಡ ಸೆಕ್ಷನ್ 138 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣವಾಗಬಹುದು.

ಅಂದರೆ ಇದು ಸುಲಭ ಪರಿಹಾರ ಅಲ್ಲ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪುಗಳು – ತಪ್ಪದೇ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ

1️⃣ ಖಾತೆ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಇಲ್ಲ

“ನಾಳೆ ಹಣ ಬರುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ಊಹೆಯ ಮೇಲೆ ಚೆಕ್ ಕೊಡಬೇಡಿ.

2️⃣ ದಿನಾಂಕದ ಲೆಕ್ಕ ತಪ್ಪು

Post-dated cheque ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಆ ದಿನದೊಳಗೆ ಹಣ ಜಮಾ ಮಾಡಲೇಬೇಕು.

3️⃣ ಲೀಗಲ್ ನೋಟಿಸ್ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ

ಬಹುತೇಕರು ನೋಟಿಸ್ ಬಂದರೂ ಗಮನಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು.

ನೋಟಿಸ್ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ:

ವಕೀಲರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ
ಪಾವತಿ ಮಾಡಿ ಸೆಟಲ್ ಮಾಡಿ

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವಾರೆಂಟ್ ಕೂಡ ಜಾರಿಯಾಗಬಹುದು.

ವ್ಯವಹಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ಸಣ್ಣ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚು.

ಒಂದು ಬಾರಿ ನಿಮ್ಮ ಕಂಪನಿಯ ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆದರೆ:

ಕಂಪನಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮೇಲೂ ಪ್ರಕರಣ
ವ್ಯವಹಾರ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗೆ ಹಾನಿ
ಭವಿಷ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ರದ್ದು

ಹೀಗಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಪ್ರಕರಣ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಲು ಎಷ್ಟು ಸಮಯ?

ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 6 ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ 2 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ kéoವಾಗಬಹುದು.

ಕೋರ್ಟ್ ಹಾಜರಾತಿ, ವಕೀಲರ ವೆಚ್ಚ, ಸಮಯ ನಷ್ಟ – ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ

✔ ಚೆಕ್ ನೀಡುವ ಮೊದಲು ಖಾತೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ
✔ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ
✔ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಬರಹದ ಒಪ್ಪಂದ ಇರಲಿ
✔ ಲೀಗಲ್ ನೋಟಿಸ್ ಬಂದರೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬೇಡಿ

ಆರ್ಥಿಕ ಜಾಗೃತಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಜೈಲು ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ದೂರ ಇಡುತ್ತದೆ.