RBI Plastic Notes : ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ! ಏನು ಬದಲಾಗಲಿದೆ? ನೋಟುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

RBI Plastic Notes: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳ ಯುಗ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? RBI ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಹೊಸ ಕರೆನ್ಸಿ ಬರಬಹುದೇ?

ನವದೆಹಲಿ, ಜುಲೈ 18: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕರೆನ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದು ನಡೆದಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI)

ಪಾಲಿಮರ್ (Plastic) ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸುವ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ

ವಿಶೇಷ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹಾಳೆಗಳ (Polymer Substrate) ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಟೆಂಡರ್ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ,

ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳು ಚಲಾವಣೆಗೆ ಬರಲಿವೆಯೇ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.

RBI ಯ ಹೊಸ ಯೋಜನೆ ಏನು?

ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟ್ ಮುದ್ರಣ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (BRBNMPL) ತನ್ನ ಮುದ್ರಣಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ

ಪಾಲಿಮರ್ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಹಾಳೆಗಳ ಖರೀದಿಗಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

ಈ ಟೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ 68,000 ರೀಮ್ ಪಾಲಿಮರ್ ಹಾಳೆಗಳ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ರೀಮ್‌ನಲ್ಲಿ 500 ಹಾಳೆಗಳಿದ್ದು,

ಇವುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಭದ್ರತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳ ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಎಷ್ಟು ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳು ಬರಬಹುದು?

ಟೆಂಡರ್ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಒಟ್ಟು 68,000 ರೀಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 34,000 ರೀಮ್ ಒಂದು ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಳಿದ 34,000 ರೀಮ್ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಅಂದರೆ, ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧದ ಮುಖಬೆಲೆಯ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಆದರೆ ಯಾವ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು RBI ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿಲ್ಲ.

ಇದನ್ನು ಓದಿ – Karnataka Weather Forecast : ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಭಾರೀ ಮಳೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಆರೆಂಜ್ ಅಲರ್ಟ್, ಶಾಲೆ-ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ರಜೆ

ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳು ಎಂದರೇನು?

ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನಿಂದ ತಯಾರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳನ್ನು Biaxially Oriented Polypropylene (BOPP) ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಪಾಲಿಮರ್ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ವಸ್ತು:

ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ನೀರಿನಿಂದ ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ನಕಲಿ ಮಾಡುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ.

ಇದರಿಂದ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳಿಗಿಂತ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

RBI ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಜೂನ್ 5ರಂದು ನಡೆದ ಹಣಕಾಸು ನೀತಿ ಸಭೆಯ ನಂತರ RBI ಗವರ್ನರ್ ಸಂಜಯ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಮಾತನಾಡಿ, ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ಕುರಿತು ಇನ್ನೂ ಸಾಧಕ-ಬಾಧಕಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.

ಅವರ ಪ್ರಕಾರ,

ಈ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ.
ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಎಲ್ಲಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರ ಮುಂದಿನ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಟೆಂಡರ್ ಆಹ್ವಾನಿಸಿರುವುದು ಪಾಲಿಮರ್ ಕರೆನ್ಸಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ತಕ್ಷಣವೇ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳು ಚಲಾವಣೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ.

ಯಾಕೆ ಇದು ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ?

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳು ಬೇಗ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಹಾಳಾಗುತ್ತವೆ.

ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೊಸ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲು ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವುದರಿಂದ:

ಮುದ್ರಣ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಬದಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ ತಗ್ಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.

ಇದನ್ನು ಓದಿ – PRC Online Apply Karnataka 2026: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ “ಶಾಶ್ವತ ನಿವಾಸ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರಕ್ಕೆ” ಅರ್ಜಿ ಆರಂಭ – ಅರ್ಹತೆ, ದಾಖಲೆಗಳು, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಅರ್ಜಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

BRBNMPL ಮತ್ತು SPMCIL ಪಾತ್ರವೇನು?

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳ ಮುದ್ರಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

1. BRBNMPL (Bharatiya Reserve Bank Note Mudran Private Limited)

ಇದು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI)ಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟುಗಳ ಮುದ್ರಣ, ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೈಸೂರು (ಕರ್ನಾಟಕ) ಹಾಗೂ ಸಾಲ್ಬೋನಿ (ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ) ಮುದ್ರಣಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

2. SPMCIL (Security Printing and Minting Corporation of India Limited)

ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಸಂಸ್ಥೆ.
ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಟಾಂಪ್ ಪೇಪರ್, ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಗಳು (Stamps), ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಭದ್ರತಾ ಪುಟಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಭದ್ರತಾ ದಾಖಲೆಗಳ ಮುದ್ರಣದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಲಿವೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಟೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ?

BRBNMPL ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಟೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ 68,000 ರೀಮ್ ಪಾಲಿಮರ್ ಸಬ್‌ಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಹಾಳೆಗಳ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಬಿಡ್ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಟೆಂಡರ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

ಒಟ್ಟು ಅಗತ್ಯ: 68,000 ರೀಮ್
ಒಂದು ರೀಮ್ = 500 ಹಾಳೆಗಳು
ಬಳಸುವ ವಸ್ತು: Biaxially Oriented Polypropylene (BOPP) Polymer Substrate
ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಳೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆ
ಬಿಡ್ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ: ಆಗಸ್ಟ್ 18

ಈ ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿ ಅವುಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಯಾವ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳು ಬರಬಹುದು?

ಟೆಂಡರ್ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ:

34,000 ರೀಮ್ ಒಂದು ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಳಿದ 34,000 ರೀಮ್ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಮುಖಬೆಲೆಯ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ.

ಆದರೆ ₹10, ₹20, ₹50, ₹100, ₹200 ಅಥವಾ ₹500—ಯಾವ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು RBI ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿಲ್ಲ.

ಇದನ್ನು ಓದಿ – SIR Form Fill Online 2026: ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲೇ SIR ಫಾರ್ಮ್ ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ? ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಂತ ಹಂತದ ಮಾಹಿತಿ

RBI ಗವರ್ನರ್ ಏನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ?

ಜೂನ್ 5ರಂದು ನಡೆದ ಹಣಕಾಸು ನೀತಿ ಸಭೆಯ ನಂತರ RBI ಗವರ್ನರ್ ಸಂಜಯ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ಯೋಜನೆ ಇನ್ನೂ ಅಧ್ಯಯನ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದರು.

ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

ಯೋಜನೆಯ ಸಾಧಕ-ಬಾಧಕಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವುದು ಯೋಜನೆಗೆ ವೇಗ ನೀಡಿದರೂ, ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ತಕ್ಷಣವೇ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ಚಲಾವಣೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇದರ ಅಗತ್ಯ ಏಕೆ ಬಂದಿದೆ?

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳು ಬಳಕೆಯಿಂದ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಹಾಳಾಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಹೊಸ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಪರಿಣಾಮ:

ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು RBIಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುದ್ರಣ ವೆಚ್ಚ.
ಹಳೆಯ ನೋಟುಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚ.
ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ನಿರಂತರ ಹೊಸ ಭದ್ರತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಅಗತ್ಯ.

ಈ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ (ಪಾಲಿಮರ್) ನೋಟುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು

1. ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಿಂದ ಬೇಗನೆ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಹಾಳಾಗುತ್ತವೆ.

ಆದರೆ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳಿಗಿಂತ 2 ರಿಂದ 6 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಇದರಿಂದ:

ಪದೇಪದೇ ಹೊಸ ನೋಟು ಮುದ್ರಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಳೆಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ವಾಪಸ್ ಪಡೆದು ನಾಶಪಡಿಸುವ ವೆಚ್ಚವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.

2. ನೀರಿನಿಂದ ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ

ಮಳೆ, ತೇವಾಂಶ ಅಥವಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆದರೂ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದರ ಪರಿಣಾಮ:

ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಗಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟರೂ ಬೇಗ ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೋಟುಗಳ ಹಾನಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.

3. ನಕಲಿ ನೋಟು ತಯಾರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ

ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಭದ್ರತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬಹುದು.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ:

ಪಾರದರ್ಶಕ (Transparent) ವಿಂಡೋ
ಮೈಕ್ರೋ ಆಪ್ಟಿಕ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಹೋಲೋಗ್ರಾಂ ಭದ್ರತಾ ಅಂಶಗಳು
ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಶಾಯಿ
ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮುದ್ರಣ (Micro Printing)

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಬಹುದು.

4. ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು

ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ:

ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯ ವೆಚ್ಚವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳ ಸವಾಲು

ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಳೆದ ವರ್ಷ 2.3 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ನಕಲಿ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು RBI ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊಸ ಭದ್ರತಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ಪರಿಚಯದಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

RBIಗೆ ಎಷ್ಟು ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತಿದೆ?

2025–26 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳ ಮುದ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ RBI ಸುಮಾರು ₹4,875 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿದೆ.

ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ 17,000 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳು, ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು ₹41 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಕರೆನ್ಸಿ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.

ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ನೋಟುಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಇದನ್ನು ಓದಿ – Rohit Sharma Retirement: ಜು.19ರಂದು ರೋಹಿತ್ ಶರ್ಮಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ವಿದಾಯ? BCCI ಮೂಲಗಳ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ?

ಯಾವ ದೇಶಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ?

1988ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ನಂತರ:

ಕೆನಡಾ
ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್
ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್
ಸಿಂಗಾಪುರ್
ಮಲೇಷ್ಯಾ
ವಿಯೆಟ್ನಾಂ
ರೊಮೇನಿಯಾ

ಸೇರಿದಂತೆ 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳು ಪಾಲಿಮರ್ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಪದೇಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ) ?

1. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಗಲೇ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳು ಚಲಾವಣೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ. RBI ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಅಂತಿಮ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಸದ್ಯ ಇದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ (Pilot) ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು, ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮಾತ್ರ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.

2. ಈಗಿರುವ ₹10, ₹20, ₹50, ₹100, ₹200 ಮತ್ತು ₹500 ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳು ಅಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತವೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ. ಈಗಿರುವ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಕುರಿತು RBI ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡಿದ ಇಂತಹ ವದಂತಿಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಖಂಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

3. ಯಾವ ಮುಖಬೆಲೆಯ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ಬರಲಿವೆ?

ಟೆಂಡರ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಯಾವ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು RBI ಇನ್ನೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿಲ್ಲ.

4. ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಲಾಭವೇನು?

ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ
ನೀರಿನಿಂದ ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ
ಹರಿದುಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ
ನಕಲಿ ಮಾಡುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟ
ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ

5. ಯಾವ ದೇಶಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ?

ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಕೆನಡಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್, ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಸೇರಿದಂತೆ 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳು ಪಾಲಿಮರ್ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ.

6. RBI ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಲಿದೆ?

ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಪಾಲಿಮರ್ ಹಾಳೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಳಿಕ ಪೈಲಟ್ ಯೋಜನೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಆಧರಿಸಿ ಮುಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು (Highlights)

RBI ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳಿಗಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಟೆಂಡರ್ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದೆ.
68,000 ರೀಮ್ ವಿಶೇಷ ಪಾಲಿಮರ್ ಹಾಳೆಗಳ ಖರೀದಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.
ಎರಡು ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುವ ಯೋಜನೆ.
ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳಿಗಿಂತ 2–6 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ.
ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸುಧಾರಿತ ಭದ್ರತಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆ ಸಾಧ್ಯ.
ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ನಿರ್ಧಾರ ಇಲ್ಲ.

ಸಮಾರೋಪ

ಭಾರತದ ಕರೆನ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತ, ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ RBI ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ, “ನಾಳೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳು ರದ್ದಾಗುತ್ತವೆ” ಅಥವಾ “ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ” ಎಂಬ ವದಂತಿಗಳನ್ನು ನಂಬಬೇಡಿ.

RBIಯ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ: TRENDINGKAR.IN ತನ್ನ ಓದುಗರಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾವುದೇ ಅನಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದೆ ರೀತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ whatsapp ಚಾನೆಲ್ jion ಆಗಿ .