Currency Notes ₹10 ರಿಂದ ₹500 ನೋಟುಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣವಾಗುತ್ತವೆ ಗೊತ್ತಾ? ಭಾರತದ ಕರೆನ್ಸಿ ತಯಾರಿಕೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಹಸ್ಯ ಇಲ್ಲಿದೆ!
ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಬಳಸುವ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಹಣವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಒಂದು ಟೀ ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವವರೆಗೂ
ಹಣವಿಲ್ಲದೆ ಜೀವನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ, ಗೂಗಲ್ ಪೇ, ಫೋನ್ ಪೇ, ಪೇಟಿಎಂ ಮೊದಲಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಆದರೂ ಸಹ, ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಣ್ಯಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ.
ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಓಡಾಡುವ ₹10, ₹20, ₹50, ₹100, ₹200 ಮತ್ತು ₹500 ನೋಟುಗಳು ಎಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಲವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿರಬಹುದು.
ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮುದ್ರಣ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಹಲವು ಹಂತಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಒಂದು ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟು ಜನರ ಕೈಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ.
ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಣ್ಯಗಳು ಎಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ, ಯಾರು ಮುದ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಯಾವ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು
ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ಕರೆನ್ಸಿ ಯಾವುದು?
ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ಕರೆನ್ಸಿ ರೂಪಾಯಿ (Indian Rupee) ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಚಿಹ್ನೆ ₹ ಆಗಿದ್ದು, ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕರೆನ್ಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ದೇಶದ ಕರೆನ್ಸಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನೋಟುಗಳು:
- ₹10
- ₹20
- ₹50
- ₹100
- ₹200
- ₹500
ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ₹1, ₹2, ₹5, ₹10 ಮತ್ತು ₹20 ಮೌಲ್ಯದ ನಾಣ್ಯಗಳೂ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿವೆ.

ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಯಾರಿಗೆ ಇದೆ?
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಕೇವಲ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ.
ಆದರೆ ನೋಟುಗಳ ಮುದ್ರಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು RBI ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ನೋಟುಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು RBI ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಮುದ್ರಣ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿ – Karnataka Rain Alert: ಕರುನಾಡಲ್ಲಿ ಕೈಕೊಟ್ಟ ಮುಂಗಾರು! IMD ನಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಎಚ್ಚರಿಕೆ – ರೈತರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಬರದ ಆತಂಕ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಕರೆನ್ಸಿ ಮುದ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. ಈ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಯೇ ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳು ಮುದ್ರಣವಾಗುತ್ತವೆ.
1. ಮೈಸೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಮೈಸೂರು ನಗರವು ಕೇವಲ ಅರಮನೆ ಮತ್ತು ದಸರಾ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಲ್ಲ. ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಕರೆನ್ಸಿ ಮುದ್ರಣ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ Bank Note Press ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಲಕ್ಷಾಂತರ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೈಸೂರು ಘಟಕವು ದೇಶದ ಕರೆನ್ಸಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
2. ಸಲ್ಬೋನಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಸಲ್ಬೋನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮುದ್ರಣ ಘಟಕವು ದೇಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕರೆನ್ಸಿ ಮುದ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೋಟುಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಘಟಕದ ಮಹತ್ವ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
3. ನಾಸಿಕ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ನಾಸಿಕ್ ಕರೆನ್ಸಿ ಪ್ರೆಸ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕರೆನ್ಸಿ ಮುದ್ರಣ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
1928ರಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಘಟಕವು ಭಾರತೀಯ ಕರೆನ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ.
4. ದೇವಾಸ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ದೇವಾಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಕರೆನ್ಸಿ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್ ದೇಶದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮುದ್ರಣ ಘಟಕವಾಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ನೋಟುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನೂ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನೋಟು ತಯಾರಿಸಲು ಯಾವ ಕಾಗದ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ?
ಬಹುತೇಕ ಜನರು ನೋಟುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಗದದಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ತಪ್ಪು.
ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಕಾಗದದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಾಗದದಲ್ಲಿ:
- ಹತ್ತಿ ಆಧಾರಿತ ತಂತುಗಳು
- ವಿಶೇಷ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ
- ಭದ್ರತಾ ಗುರುತುಗಳು
ಇರುತ್ತವೆ.
ಇದರಿಂದ ನೋಟುಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿ – Sandhya Suraksha Yojana: ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ₹1,200 ಪಿಂಚಣಿ | ಅರ್ಹತೆ, ದಾಖಲೆಗಳು, ಅರ್ಜಿ ವಿಧಾನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ
ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಭದ್ರತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆ.
ವಾಟರ್ ಮಾರ್ಕ್
ನೋಟನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ಹಿಡಿದಾಗ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಥ್ರೆಡ್
ನೋಟಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ದಾರ ಇರುತ್ತದೆ.
ಮೈಕ್ರೋ ಲೆಟರಿಂಗ್
ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಬರಹ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಕಲರ್ ಶಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಇಂಕ್
₹500 ನೋಟಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಬೆಳಕಿನ ಕೋನ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಬಣ್ಣ ಬದಲಿಸುತ್ತವೆ.
ಇಂಟಾಗ್ಲಿಯೊ ಮುದ್ರಣ
ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಎತ್ತರವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಾಗ ಇದರ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ನೋಟು ಮುದ್ರಣವಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ?
ಒಂದು ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟು ಜನರ ಕೈಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ಹಲವು ಹಂತಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತದೆ.
ಹಂತ 1: ವಿನ್ಯಾಸ
ಮೊದಲು RBI ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೊಸ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಹಂತ 2: ಭದ್ರತಾ ಕಾಗದ ತಯಾರಿ
ವಿಶೇಷ ಕಾಗದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಂತ 3: ಮುದ್ರಣ
ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಹಂತ 4: ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರಿಶೀಲನೆ
ಪ್ರತಿ ನೋಟು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಂತ 5: ವಿತರಣೆ
ನಂತರ RBI ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಯಾರು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ?
ನಾಣ್ಯಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು Security Printing and Minting Corporation of India Limited (SPMCIL) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಮಿಂಟ್ಗಳಿವೆ.
ಮುಂಬೈ ಮಿಂಟ್
ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ನಾಣ್ಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮಿಂಟ್
ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮಿಂಟ್
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಘಟಕ.
ನೋಯ್ಡಾ ಮಿಂಟ್
ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ನಾಣ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.

ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಯಾವ ಲೋಹದಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ?
ನಾಣ್ಯಗಳ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸ್ಟೇನ್ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್
- ನಿಕಲ್
- ಕಾಪರ್
- ಫೆರಿಟಿಕ್ ಸ್ಟೀಲ್
- ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳು
ನೋಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಚಿತ್ರ ಏಕೆ?
1996ರಿಂದ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಸರಣಿಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಗಾಂಧೀಜಿ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಅವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
₹2000 ನೋಟು ಏನಾಯಿತು?
2016ರಲ್ಲಿ ನೋಟು ಅಮಾನ್ಯೀಕರಣದ ನಂತರ ₹2000 ನೋಟು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.
ನಂತರ RBI ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಇದರ ಚಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು.
ಪ್ರಸ್ತುತ ₹2000 ನೋಟುಗಳ ಮುದ್ರಣ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ.
ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸಬಹುದು?
ನೋಟನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಾಗ:
- ವಾಟರ್ ಮಾರ್ಕ್
- ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಥ್ರೆಡ್
- ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಚಿತ್ರ
- ಬಣ್ಣ ಬದಲಿಸುವ ಸಂಖ್ಯೆ
- ಸ್ಪರ್ಶ ಗುರುತುಗಳು
ಇವುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳ ನಡುವೆಯೂ ನಗದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?
ಇಂದು ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಆದರೂ ನಗದು ಹಣದ ಅಗತ್ಯ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
ಕಾರಣ:
- ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ನಗದು ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚು
- ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ವ್ಯವಹಾರ
- ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಮಸ್ಯೆ
- ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳು
ಭಾರತದ ಕರೆನ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಸಂಗತಿಗಳು
- ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೋಟು ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಕಾಗದ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಒಂದು ನೋಟಿನ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹಲವು ಹಂತದ ಅನುಮೋದನೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
- ನಕಲಿ ನೋಟು ತಡೆಯಲು ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟು ಮುದ್ರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
- ನಾಣ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಿಂಟ್ಗಳಿವೆ.
ಸಮಾರೋಪ
ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಓಡಾಡುವ ₹10 ರಿಂದ ₹500 ವರೆಗಿನ ನೋಟುಗಳ ಹಿಂದೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯುಳ್ಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ.
ಮೈಸೂರು, ನಾಸಿಕ್, ದೇವಾಸ್ ಮತ್ತು ಸಲ್ಬೋನಿ ಮುದ್ರಣ ಘಟಕಗಳು ದೇಶದ ಕರೆನ್ಸಿ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿವೆ.
ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂಬೈ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮತ್ತು ನೋಯ್ಡಾದ ಮಿಂಟ್ಗಳು ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲೂ ನಗದು ಹಣದ ಮಹತ್ವ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಕರೆನ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನಿಮ್ಮ ಕೈಗೆ ₹500 ಅಥವಾ ₹100 ನೋಟು ಬಂದಾಗ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಈ ಅದ್ಭುತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ: TRENDINGKAR.IN ತನ್ನ ಓದುಗರಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾವುದೇ ಅನಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಇದೆ ರೀತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ whatsapp ಚಾನೆಲ್ jion ಆಗಿ .
